Saw hangi kelimenin 2 hali ?

Huzurlu

New member
İngilizce Dilbilgisi • Fiillerin İkinci Hâli • Forum Hikâyesi
[HEADING=1]Saw Hangi Kelimenin 2. Hali? Bir İngilizce Öğrenme Hikâyesi[/HEADING]
Geçenlerde İngilizce öğrenmeye çalışan bir arkadaşımın yaşadığı ilginç bir olayı duydum. Aslında mesele yalnızca bir İngilizce kelimeyi anlamaktan ibaretti ama olayın sonunda hepimizin dil öğrenirken yaptığı hatalar, geçmiş zamanın mantığı ve hatta kelimelerin tarih boyunca nasıl değiştiği üzerine uzun bir sohbet başladı. Hikâyeyi sizinle paylaşmak istedim çünkü belki siz de İngilizce öğrenirken aynı soruyla karşılaşmışsınızdır: Saw hangi kelimenin ikinci hâli?

Bir cümlede saw kelimesini gördüğünüzde aklınıza ilk ne geliyor? Bir şey görmek mi, yoksa marangozların kullandığı testere mi? İşin ilginç tarafı, İngilizcede bu iki anlamın da mümkün olmasıdır. Ancak cümlenin bağlamını anlamadan doğru cevabı bulmak her zaman kolay değildir.

Şimdi sizi küçük bir kasabaya, eski bir kütüphaneye ve İngilizce öğrenmeye çalışan üç arkadaşın hikâyesine götüreyim. Belki hikâyenin sonunda yalnızca saw kelimesini değil, İngilizceyi öğrenmenin neden bazen bir dedektiflik oyununa benzediğini de daha iyi anlayacaksınız.
[HEADING=1]1. Bölüm: Eski Kütüphanedeki Gizemli Cümle[/HEADING]
Sonbaharın serin bir akşamıydı. Üniversite öğrencisi Mert, her zamanki gibi ders çalışmak için kasabanın eski kütüphanesine gitmişti. İngilizce sınavına yalnızca birkaç gün kalmıştı ve önünde çözmesi gereken onlarca soru bulunuyordu.

Mert, matematikte ve mantık sorularında oldukça başarılıydı. Bir problemle karşılaştığında önce verileri toplar, ardından olası çözümleri sıralardı. İngilizceyi de aynı yöntemle öğrenmeye çalışıyordu. Fakat düzensiz fiiller söz konusu olduğunda işler biraz karışıyordu.

Defterine şu cümleyi yazdı:

I saw an old photograph yesterday.

Cümlenin Türkçesini biliyordu: Dün eski bir fotoğraf gördüm.

Ancak zihninde başka bir soru belirmişti. Neden see değil de saw kullanılmıştı? Sonuçta see görmek anlamına geliyordu. Kelime değiştiğinde anlam da mı değişiyordu?

Tam o sırada yanına arkadaşı Elif geldi. Elif, İngilizceyi yalnızca sınav için öğrenmiyor, farklı ülkelerden insanlarla iletişim kurabilmek için de çalışıyordu. İnsanların hikâyelerini dinlemeyi, farklı kültürlerin düşünme biçimlerini keşfetmeyi seviyordu.

Mert defterini ona uzattı.

“Elif, burada saw yazıyor. Bu kelime hangi fiilin ikinci hâli?”

Elif gülümsedi.

“See fiilinin ikinci hâli. Yani görmek fiilinin geçmiş zaman biçimi.”

Mert hemen defterine not aldı. Ancak Elif devam etti:

“Yalnızca kelimeyi ezberlemek yerine cümlenin neden böyle kurulduğunu anlarsan bir daha unutmazsın.”

Mert biraz düşündü. O güne kadar İngilizceyi çoğunlukla kurallar ve listeler üzerinden öğrenmişti. Elif ise kelimelerin insanın günlük hayatındaki karşılıklarını görmeye önem veriyordu.

İkisi de farklı yöntemlerle ilerliyordu ama amaçları aynıydı: İngilizceyi gerçekten anlamak.

Peki sizce bir dili öğrenirken kuralları ezberlemek mi daha etkilidir, yoksa o dili gerçek olayların içinde kullanmak mı?
[HEADING=1]2. Bölüm: See, Saw ve Seen Arasındaki Fark[/HEADING]
Mert, Elif'in açıklamasından sonra defterini yeniden açtı. Üç kelimeyi yan yana yazdı:

- See: Fiilin birinci hâli.

- Saw: Fiilin ikinci hâli.

- Seen: Fiilin üçüncü hâli.

Elif, bu üç biçimi anlamanın en kolay yolunun örnekler üzerinden ilerlemek olduğunu söyledi.

1. See – Görmek

I see a bird in the garden.

Bahçede bir kuş görüyorum.

Bu cümlede fiil, şimdiki zamandaki bir durumu anlatıyordu. İngilizcede see fiili, özneye ve kullanılan zaman yapısına göre farklı biçimlerde karşımıza çıkabilirdi.

2. Saw – Gördü, gördüm, gördüler

I saw a bird in the garden yesterday.

Dün bahçede bir kuş gördüm.

Burada olay geçmişte gerçekleşmiş ve tamamlanmıştı. Bu nedenle Simple Past Tense, yani geçmiş zaman kullanılmıştı. See fiilinin ikinci hâli olan saw, geçmişte görme eylemini anlatıyordu.

3. Seen – Görmüş, görülmüş

I have seen that bird before.

O kuşu daha önce gördüm.

Bu cümlede ise Present Perfect Tense kullanılmıştı. Seen, yardımcı fiil have ile birlikte gelmişti.

Mert'in yüzü aydınlandı.

“Yani saw tek başına geçmiş zaman cümlesinde kullanılabiliyor ama seen genellikle have, has veya had gibi yardımcı fiillerle mi geliyor?”

“Evet,” dedi Elif. “Ama burada önemli olan, fiilin cümledeki görevini anlamak. Örneğin I saw him doğru bir cümledir. I have seen him de doğrudur. Fakat standart İngilizcede I have saw him yanlıştır.”

Mert bu ayrımı defterine büyük harflerle yazdı.

Ardından başka bir soru sordu:

“Peki neden see fiilinin geçmiş zamanı seed değil de saw? Sonuçta birçok fiile -ed ekliyoruz.”

Elif'in cevabı, onları İngilizcenin tarihine götürecekti.
[HEADING=1]3. Bölüm: İngilizcenin Geçmişinden Gelen Bir Kelime[/HEADING]
Ertesi gün üç arkadaş, kütüphanenin dilbilim bölümünde çalışan tarih meraklısı Deniz'le buluştu. Deniz, İngilizcenin tarihsel gelişimi üzerine araştırmalar yapıyordu.

Mert'in sorusunu dinleyince eski bir sözlük çıkardı.

“İngilizcedeki bütün fiiller aynı kurala göre değişmez,” dedi. “Fiilleri genel olarak düzenli ve düzensiz fiiller şeklinde sınıflandırabiliriz.”

Düzenli fiillerde geçmiş zaman çoğunlukla -ed ekiyle oluşturuluyordu:

- Work → Worked

- Play → Played

- Open → Opened

Düzensiz fiillerde ise geçmiş zaman biçimi farklılaşabiliyordu:

- Go → Went

- Eat → Ate

- Write → Wrote

- See → Saw

Deniz, düzensiz fiillerin İngilizcenin tarihsel gelişiminden kalan eski dil özelliklerini koruyabildiğini anlattı. İngilizce, Cermen dilleri ailesine mensuptu ve geçmişte birçok fiil, kök içindeki ses değişimleriyle farklı zaman biçimleri oluşturuyordu.

Bu tür değişimlerin dilbilimdeki önemli örneklerinden biri, İngilizcede ablaut olarak adlandırılan ünlü değişimidir. Sing–sang–sung ve drink–drank–drunk gibi fiiller bu duruma örnek verilebilir. Ancak bütün düzensiz fiillerin aynı tarihsel kalıba uyduğu düşünülmemelidir.

See–saw–seen dizisi de İngilizcenin tarihsel olarak gelişmiş fiil çekim sisteminin bir parçasıdır. Bu biçimler, günümüz İngilizcesinde ezberlenmesi gereken ayrı formlar gibi görünse de tarihsel kökenleri daha eski dil yapılarıyla ilişkilidir.

Deniz sözlerini şöyle tamamladı:

“Bir kelimeyi anlamak bazen yalnızca bugünkü sözlüğe bakmakla bitmez. Diller geçmişten izler taşır. Bugün bize düzensiz görünen bir yapı, geçmişte belirli dil kuralları içinde gelişmiş olabilir.”

Mert, bunun üzerine önemli bir noktayı fark etti. İngilizceyi öğrenirken karşılaştığı her istisna, aslında anlamsız bir engel değildi. Bazı istisnalar, dilin uzun tarihinin bugüne ulaşan izleriydi.

Siz de İngilizcede ezberlemesi zor gelen bir kelimenin arkasında tarihsel bir neden olabileceğini hiç düşündünüz mü?
[HEADING=1]4. Bölüm: Bir Testere, Bir Fotoğraf ve İki Farklı Anlam[/HEADING]
Hikâyenin asıl ilginç bölümü, kütüphanenin bodrum katında başladı.

Üç arkadaş eski kitapları incelerken ahşap bir sandığın içinde bir fotoğraf ve küçük bir el testeresi buldu. Fotoğrafın arkasında İngilizce bir cümle yazıyordu:

I saw my grandfather using a saw.

Mert cümleyi okuyunca güldü.

“Burada iki tane saw var! İkisi de aynı anlama mı geliyor?”

Deniz başını salladı.

“Hayır. İlk saw, see fiilinin ikinci hâli. İkincisi ise isim olarak kullanılan ve ‘testere’ anlamına gelen kelime.”

Cümlenin Türkçesi şöyleydi:

“Büyükbabamın bir testere kullandığını gördüm.”

Burada İngilizcenin bağlamla ilgili önemli bir özelliği ortaya çıkıyordu. Aynı yazılış, cümlede farklı görevler üstlenebiliyordu.

İlk saw, geçmiş zamanda gerçekleşen bir eylemi anlatıyordu. İkinci saw ise bir nesnenin adıydı.

Mert cümleyi parçalara ayırdı:

- I: Ben

- Saw: Gördüm

- My grandfather: Büyükbabamı

- Using a saw: Bir testere kullanırken

Bir anda kelimenin anlamını anlamak için yalnızca sözlüğe bakmanın yeterli olmadığını fark etti. Cümledeki konum, çevresindeki kelimeler ve dilbilgisel görev de önemliydi.

Elif ise fotoğrafı eline almış, arkasındaki yazıyı dikkatle inceliyordu.

“Büyükbabanın kim olduğunu, neden bu fotoğrafın saklandığını merak ettim,” dedi. “Belki bu nesnelerin bir hikâyesi vardır.”

Mert önce sandığın içindeki eşyaların listesini çıkarmayı önerdi. Deniz ise fotoğrafın tarihini ve kütüphane kayıtlarını araştırabileceğini söyledi.

Böylece üç farklı yaklaşım ortaya çıktı: Mert sorunu sistemli biçimde çözmek istiyordu, Elif insan hikâyelerine odaklanıyordu, Deniz ise geçmişe ilişkin kanıtları araştırıyordu.

Hiçbiri tek başına bütün soruların cevabını bulamazdı. Ama birlikte çalıştıklarında olay daha anlaşılır hâle geliyordu.
[HEADING=1]5. Bölüm: Erkekler Çözer, Kadınlar Hisseder mi?[/HEADING]
Fotoğrafın hikâyesini araştırırken üç arkadaş, kütüphanenin eski kayıtlarında önemli bir bilgiye ulaştı. Sandık, yıllar önce kasabada yaşayan marangoz Hasan Usta'nın ailesi tarafından bağışlanmıştı. Fotoğraftaki kişi de Hasan Usta'nın babasıydı.

Mert, kayıtlardaki tarihleri karşılaştırarak fotoğrafın yaklaşık hangi dönemde çekildiğini belirlemeye çalıştı. Deniz, arşiv belgelerindeki isimleri ve tarihleri kontrol etti. Elif ise kasabada yaşayan yaşlı insanlarla konuşup ailenin geçmişi hakkında bilgi toplamayı önerdi.

Bu noktada akıllarına bir soru geldi: İnsanların problem çözme biçimleri cinsiyetlerine göre değişir mi?

Toplumda sık sık erkeklerin daha mantıklı, stratejik ve çözüm odaklı; kadınların ise daha duygusal, empatik ve ilişki odaklı olduğu söylenir. Ancak bu tür ifadeler, bütün erkekleri veya bütün kadınları açıklayan bilimsel kurallar değildir.